Hilandar: srpska carska lavra na Svetoj Gori
Manastir koji su 1198. godine obnovili Sveti Simeon i Sveti Sava vekovima je duhovno i književno srce srpskog naroda, iako leži van granica Srbije, na Atosu u Grčkoj.
Na severoistoku poluostrva Atos u Grčkoj, u monaškoj državi Svetoj Gori, nalazi se manastir Hilandar, svetinja koju Srbi doživljavaju kao svoje duhovno ognjište. Obnovili su ga 1198. godine Stefan Nemanja, u monaštvu Simeon, i njegov sin Sava, na temeljima starijeg napuštenog manastira.
Kolevka pismenosti
Hilandar je vekovima bio najvažnija srpska škola: u njegovoj biblioteci čuvaju se stotine srednjovekovnih rukopisa, povelja i knjiga, a kroz hilandarsku obitelj prošli su mnogi srpski arhiepiskopi i pisci. Odatle se pismenost širila ka Studenici, Žiči i ostalim manastirima u matici.
Život bez žurbe
Na Svetoj Gori vreme teče drugačije: dan se računa po vizantijskom času, služi se dugo pre zore, a struja i putevi su stigli tek nedavno. Hilandar čuva čudotvornu ikonu Bogorodice Trojeručice, koja se po predanju smatra igumanijom manastira, zbog čega Hilandar nema igumana u uobičajenom smislu. Veliki požar 2004. godine teško je oštetio manastir, a obnova, uz pomoć iz Srbije i sveta, traje do danas i skoro je završena.
Na Svetu Goru, po pravilu starom deset vekova, pristup imaju samo muškarci, uz posebnu dozvolu. Za one koji ne mogu da otputuju, Hilandar ipak nije daleko: njegova slavska litija, Trojeručica i priče hodočasnika odavno su deo kulture koja se prenosi i bez putovanja.
