Mileševa i Beli anđeo: freska koja je obišla svet
U manastiru kod Prijepolja nalazi se najpoznatija srpska freska: Beli anđeo na Hristovom grobu. Naslikana u 13. veku, danas se smatra jednim od vrhunaca evropske umetnosti.
Manastir Mileševu podigao je oko 1219. godine kraljević Vladislav, unuk Stefana Nemanje, kao svoju zadužbinu i buduću grobnicu. U nju je kasnije, kao kralj, preneo mošti svog strica Svetog Save iz Trnova, čime je Mileševa postala jedno od najvažnijih svetilišta srpskog srednjeg veka.
Beli anđeo
Slava Mileševe počiva na fresci Anđeo na Hristovom grobu, u narodu poznatoj kao Beli anđeo. Naslikana oko 1228. godine, prikazuje anđela u blistavo beloj odeždi kako sedi na kamenu odvaljenom sa groba i mironosicama pokazuje prazan grob: „Nije ovde, vaskrsao je." Smirenost lica, snaga pokreta i svetlost te freske svrstavaju je među najveća dela evropskog slikarstva 13. veka, a mnogi je porede sa vrhuncima renesanse koja će doći tek vek i po kasnije.
Beli anđeo je vremenom postao i simbol: njegova slika je, po često navođenoj priči, bila u prvom satelitskom televizijskom signalu razmenjenom između Evrope i Amerike, a danas je jedan od najprepoznatljivijih motiva srpske kulture.
Manastir kroz vekove
Mileševa je kroz istoriju više puta stradala; mošti Svetog Save odnete su iz nje 1594. godine i spaljene na Vračaru. Manastir je obnovljen i danas je sedište eparhije, sa živim bratstvom. Nalazi se kraj Prijepolja, u dolini reke Mileševke, i pristupačan je svakom putniku koji želi da Belog anđela vidi očima, a ne samo na fotografiji.
